Aktivasyon Gerektirmeden WinXP’ yi yeniden kurmak

Eğer kullandığınız Windows XP işletim sistemini bir şekilde yeniden kurmanız gerekiyorsa ve yeniden aktivasyonla uğraşmak istemiyorsanız “c:\windows\system32\wpa.dbl” dosyasının bir kopyasını diskete alın. XP’ yi yeniden kurduktan sonra bu dosyayı “Recovery Console” yardımıyla aynı yenisiyle değiştirin. Donanım birebir aynı olduğu için tekrar aktivasyon istemeyecektir.

Terminal Server Otomatik Logon

Eğer Terminal Server’ a oturum açan kullanıcılarınızın her session taleplerinde username ve password girmeden otomatik olarak logon olmalarını istiyorsanız ; İlk olarak Terminal Server üzerinde Local Policy’ i objesi üzerinde Computer Configuration /Administrative Templates / Windows Components / Terminal Services / Encryption and Security anahtarı altında Always prompt client for password upon connection özelliğini Disable etmeniz gerekir. Ardından kullanıcı tarafında Remote Desktop Connection üzerinde “ General ” tabında kullanıcı logon bilgilerini girip bağlantı objesini “rdp” uzantılı bir dosya olarak kaydedin. Kaydedilen bağlantı objesini kullanmak terminal server ‘ a otomatik logon olmak için yeterli olacaktır.

Windows Servisleri

Windows 2003 veya XP ‘yi ilk kurduğumuz da çalışma ortamımıza göre değişebilecek gereksiz bazı servislerin de çalıştığını gayet iyi biliyoruz..
Windows 2003/XP kurulu sistemimizi biraz daha hızlandırmak için kademe kademe yapabileceğimiz bazı şeyler vardır..

İlk olarak kullanmayacağımız servisleri kapatalım. Öncelikle kapatmamız gereken servisleri sıralayalım :
1 . Error Reporting Services
Bu servis programlarınız Bilinmeyen HATA! gibi nedenlerle kapandığı zaman oluşan hata raporunu Microsoft’a göndermeye çalışır.Tamamen gereksiz ve gerçekten kullanmamamız gereken servislerden biridir.
2 . Automatic Updates
Bu servis Windows’un güncellemelerini otomatik olarak arayan ve bilgisayarınza kuran servistir..Bilinçli bir kullanıcı iseniz, zaten sürekli güncelleştirmeleri manual olarak takip eder ve sisteminize kurarsınız.Bu servisi kapatmanız size fazladan yaklaşık olarak 2.967 Mb Ram kazandıracaktır.
3 . DNS Client
Bu servis gezinti yaptığınız web sayfalarında ki dosyaları bilgisayarınıza kaydeder ve bir daha ki gezintinizde daha önce girdiğiniz web sayfalarına ulaşmakta size hız kazandırır.Fakat site yenilendiğinde bunu göremeyebilir ve eski halini dolaşıyor olabilirsiniz.
4. Help And Support
Bu servis size Windows hakkında bazı gerekli bilgileri verir ve size sistemi kullanmanız da yardımcı olur..Kurduğunuz programlarınızı çalıştıramadığınız da veya sürekli olarak sorunlar ile karşılaştığınız da size yapmanız gereken veya çalışmadığına dair bilgiyi veren servistir. yok ben windowsun içini dışını biliyorum diyorsanız bu servisi kapatmanız size hız kazandıracaktır.
5. Messenger
Bu servis Windows’lar arası mesajlaşmayı sağlar.İnternet üzerinden herhangi bir sistemden sizin sisteminize mesaj gönderebilirler.Bolca açığı olan bu protokolü kapatmak size hem hız hem güvenlik kazandıracaktır.
6. Wireless Configuration
Bu servis wireless bağlantılarınızı otomatik olarak sisteminize yüklenmesini sağlar.Eğer wireless kullanmıyorsanız bu servisi kapatmanız size hız kazandıracaktır.
7. Themes
Bu servis ilk olarak Windows XP’de çıkan temaları açmanızı sağlar.Daha renkli bir windows istiyorsanız bu servisi açık tutmanız sizin yararınızadır.Yok ben gri Windows’um ile mutluyum diyorsanız kapatmanız size oldukça hız kazandıracaktır.Bu servis Windows’u en çok yavaşlatan servislerden biridir.
8. Tcp/IP NETBIOS Helper
Bu servis Local Area bağlantılarında kullanılması gereken bir servistir.Örnek olarak Yerel Ağ üzerinden //makinadı olarak bağlandığınız bir makinaya bu servisi kapatırsanız makinadı yazarak bağlanamazsınız.Bağlantı kurmak için //makinaIP şeklinde bağlantı kurmak zorunda kalırsınız.Yerel Ağ kullanmayan kullanıcıların kapatması iyi bir karardır.
9. Telephony
Bu servis yerel ağ veya TCP/IP üzerinden telefon konuşması yapan kullanıcılar içindir.Kapatmanız size hız kazandıracaktır.
10. Volume Shadow Copy
Bu servis scsi disklerinizde Shadow Copy kullanıyorsanız açık kalması gereken bir servistir.Eğer kullanmıyorsanız kapamanız yerinde bir karardır.
11. Remote Registry
Bu servis Regedit dizininize Yerel Ağ dan veya İnternet üzerinden başka kullanıcılarınızın sizin Administrator şifreniz ile bağlanmasını sağlar.Pekte kullanışlı bir servis olmadığı kesindir ve kapatılması yerinde bir karar olur.
12. DHCP Client
Bu servis isminden de anlaşılacağı gibi DHCP kullanılan yerel ağ veya internet ortamlarında kullanılması gereken bir servistir.Eğer DHCP kullanmıyorsanız bu servisi kapamanız size hız kazandıracaktır.Kapattığınız takdirte IP değişikliği yaptığınız zamanlarda sisteminize restart atmanız gerekebilir.
13. NetMeeting Remote Desktop Sharing
Bu servis netmeeting kullancılarının masaüstlerini başka kullanıcılarla paylaşması için gerekli olan servistir.netmeeting kullanmıyorsanız bu servisi kapatmanız size hız ve güvenlik kazandıracaktır.

14. Computer Browser
Bu servis ağdakı bilgisayarların isimlerini güncel tutmak içindir.Bilgisayarınız bir ağda degil ise, tek başına çalışıyor ise disable edebilirsiniz.

15. Fast User Switching Compatibility
Birden fazla kullanıcının aynı bilgisayari kullandığı bilgisayarlarda, bir kullanıcının oturumunu tamamen kapatmadan diğerinin oturumuna geçişi sağlar. Eğer Windows Xp’nizi tek kullanıcı ile kullanıyor iseniz bu servisi disable edebilirsiniz.

16. NVIDIA Display Driver Service
Bu servis nvidia ekran kartı olupta, nvidia nin FORCEWARE driver’ları yüklendiği zaman çalışır. Kesinlikle disable etmenizi tavsiye ediyorum. Hiçbir ise yaramadığı gibi sistem kapanırken beklemeye neden oluyor.

17. Plug and Play
bilgisayarınıza eklenen veya cikarilan donanimlari tarayan servistir. Bu servis usb, fireware gibi portları yaklaşık 10 ms’de (saniyenin onda biri) bir kontrol eder. Eğer bilgisayarınızda donanım değişikliği yapmayacaksanız şiddetle disable yapmalısınız..

18. Print Spooler
yazıcıya gönderilen dosyaların yazıcı kapalı iken ya da yazıcı bağlantısında oluşan sorunlardan dolayı yazdırılamaması gibi durumlarda, yazdırılmak istenen belgeyi hafizada tutan ve daha sonra sorun giderildiğinde yazdırılmasını sağlayan bir servistir.Bilgisayarınızda yazıcınız yok ise bu servisi disable edebilirsiniz.

19. Removable Storage
Bilgisayarınızda usb disk gibi tak-sok depolama uniteleri kullanmanızı sağlayan servistir. Kullanmıyor iseniz bu servisi disable edebilirsiniz.

20. Server
Bilgisayarınızda dosya, yazıcı gibi şeyleri paylaştırmanızı sağlar. Eğer bilgisayarınız ağda değil ise ve paylaştıracak bir şeyiniz yok ise bu servisi disable edebilirsiniz.

21. Task Scheduler
Bu servis bilgisayarınızda ileriye yönelik olarak görevler belirlemenizi sağlar. Mesela bu servisi kullanarak şu gün, şu saatte bu programı çalıştır ya da şu gün şu saatte bilgisayarı kapat gibi görevler ekleyebilirsiniz. antivirusler genelde bu servisi kullanırlar ve bu servis kapalı iken hata ya da uyarı verebilirler.. ama siz antivirusünüze otomatik tarama görevi eklememişseniz ve normal olarak görev eklemiyor iseniz bu servisi disable edebilirsiniz.

22. Windows Image Acquisition (WIA)
Bu servis tarayıcı, dijital fotograf makinesi gibi aygitlardan image almak için kullanılır. Bilgisayarınızda tarayıcı, dijital fotoğraf makinesi yok ise bu servisi disable edebilirsiniz.

23. Windows Time
Bu servis bilgisayarınızın saatini internetteki saat sunucularından otomatik olarak güncellemeyi sağlar. Eğer bilgisayarınızın saatinin otomatik güncellenmesini istemiyorsanız bu servisi disable edebilirsiniz.

Daha fazla servis hakkında bilgi almak için http://www.ss64.com/ntsyntax/services.html sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Terminal Server Bağlantı

Eğer Terminal Server’ a oturum açan kullanıcılarınızın her session taleplerinde username ve password girmeden otomatik olarak logon olmalarını istiyorsanız ; İlk olarak Terminal Server üzerinde Local Policy’ i objesi üzerinde Computer Configuration /Administrative Templates / Windows Components / Terminal Services / Encryption and Security anahtarı altında Always prompt client for password upon connection özelliğini Disable etmeniz gerekir. Ardından kullanıcı tarafında Remote Desktop Connection üzerinde “ General ” tabında kullanıcı logon bilgilerini girip bağlantı objesini “rdp” uzantılı bir dosya olarak kaydedin. Kaydedilen bağlantı objesini kullanmak terminal server ‘ a otomatik logon olmak için yeterli olacaktır.

Proxy Nedir Ne İşe Yarar Nasıl Kullanılır

Ne işe yarar? Ne yaptınız ettiniz Proxy+ programını bulup PC nize kurdunuz. Peki Ne işe yarar bu Proxy+ ? Proxy neki + ıda var. Kısaca özetleyeyim. Bir PC niz var. İnternete bağlı. Başka bir pc de ağ üzerinden size bağlı. O da internetin nimetlerinden fazydalansın istiyorsunuz. Ama bu işi ana bilgisayardaki internet bağlantısını kullanarak yapmak istiyorsunuz. Aman canım sizde çok şey istiyorsunuz. Yani ağ üzerinde internet paylaşımı yapmak için bu programı kullanabilirsiniz.
Nasıl bulurum? www.proxyplus.cz/ adresinden veya www.download.com adresinden proxy+ diye arattırarak açılan sayfalardan çekebilirsiniz.
İşimi görür mü? Proxy+ programını kurduk ayarlarınıda yaptık diyelim. E ağ üzerinde ki bilgisayarlar ana bilgisayar gibi internete bağlı olabilecekler mi? Aslında hayır. Proxy+ interneti terminllerine sanal olarak paylaştırmaktadır. Yani ağ üzerindeki terminal PC internet sayfası görüntülemek istediğinde o sayfayı açıp ağ üzerine manual olarak gönderecektir. Bu sebepden maillerinizi outlook expres gibi bir mail programından göremeyeceksiniz. Bunu da düşünmüşler proxy+ programı ayarlarında tek tek mailleride ayarlayıp kullanıcılara gönderebilirsiniz.
Neler gerekli? Bu programı kullanmak için kullanmak için ana pc ye sabit bir IP vermek gerekmektedir. Çünkü terminal pc lere internet bağlantısını sağlayacak ana pc nin IP sini belirtmek zorundayız. aksi takdirde ana pc miz her kapanıp açıldığında IP si değişecek ve bizde tüm ağ üzerindeki pc lere gidip ayarları yeniden düzenleyeceğiz. Ana PC ye nasıl IP verilir merak ediyorsanız Bu linki tıklamanızı tavsiye ederim. Bunun dışında terminal pc lerin ana pc yi görüyor olması gerekmektedir. Eğer ana pc de bir internet koruma programı varsa o programa terminal pc lein IP lerinizgirmek gerekebilir. Örneğin ZoneAlarm programında bu işlemi yapmak gereklidir. Böyle bir durum söz konusu ise terminal pc lerede birer sabit IP vermek gerekmektedir.
Tamam kuracam ama nasıl?
Proxy+ ı indirdiniz. Kaydettiğiniz yere gidip kurulum dosyasını çalıştırdınız. Önünüze yandaki gibi bir menü çıktı. Sanırım tek şansınız Install butonuna bamak.

Tabi bu kadar değil.
Önümüze çıkan 2. menüde programı kuracağımız yeri soruyor. Ben olsam hiç yerini değiştirmeden kurardım. Install butonuna basıp diğer menüleride ok deyip geçiyoruz.
	Kurulum bitti. artık PC mizi yeniden başlatıp programın sağ alt köşedek TrayIcon a yerleştiğini görüyoruz. Artı karşımıza proxy+ ın menüsü çıkacaktır. Başlık çubuğuna sağ klik tıklayıp Hide seçeneğini tıklayabiliriz.
Artık internet bağlantımızı ağa paylaştırmış olduk. Ama herşey bundan ibaret değil. ağ üzerindeki insanların maillerini bir mail programına çekme isteklerini, ICQ, Chat gibi programlardan faydalanabilmeleri için bazı ayarlar yapmalıyız.
Proxy+ ın ayarlar menüsü nerede? Prox+ ın ayarlar menüsünü inat edip kendim bulacağım demeyin. Gerçekten ulaşmanın yolu bir hayli zor. Daha doğrusu hiç akla gelmeyecek bir şekilde yapmışlar. Internet Explorer ı açıp adres çubuğuna http://localhost:4400 yazmamız gerekiyor. Henüz mail ayarları yapılmadığı için karşınıza Mail server disabled by configuration. tarzında bir yazı çıkacaktır. Sol tarafta (Proxy Settings) diye bir kısım göreceksiniz. İşte Prox+ ın tüm ayarları bu bölümde. Seçenekleri çok fazla olduğundan kısaca dağtım yapmak için yeterli olan kısımları anlatacağım.

Ayarlara Başlayalım (Proxy Settings) butonunu tıkladığımızda açılan alt seçeneklerden Proxies kısmını tıklayıp yine açılan alt seçeneklerden general butonunu tıklıyoruz. Bu sefer sağ bölüme yeni menülerin açıldığını göreceğiz.

Proxies Setup WWW Admin   Port: HTTP Proxy Port: Gopher Proxy     FTP Proxy     FTP Gateway Port: Telnet Gateway Port:    Echo enabled  SOCKS Port: Real Audio Port: DNS Forwarder Server:

Bu bölümdeki kısınları yukarıdaki gibi ayarladıktan sonra Save butonuna basıyoruz. Bu sayede işaretlediğimiz tüm hizmet çeşitlerinden ağ üzerinde faydalanabileceğiz. Örneğin SOCKS seçeneğini işaretlememiş olsaydık ağ üzerindeki diğer pc lerden ICQ yü kullanma şansımız olmayacaktı.

Mail Kullanma Ağ üzerindeki pclerden maillerimize internet üzerinden siteler aracışığı ile bakmamız şu anda mümkün. Fakat outlook express gibi bir mail programı tarafından bakmamız olanaksız. Bu olanaksızlığı kaldırmak için proxy+ dan bazı ayarlar yapmamız gerekmektedir. Örnek olarak Kullanıcı adı : savas Şifre : cumartesi Gelen posta sunucusu : mail.bilimveteknoloji.com Giden Posta sunucusu : mail.bilimveteknoloji.com olan kullanıcının mailini prox+ dan ayarlayacağız. Önce http://localhost:4400 e girip sol tarafdan Proxy Settings i daha sonra Accounts ve ardından users kısmını tıklıyoruz. New User Name kısmına kullanıcı adımız olan savas ‘ yazıp Password kısmına şifremiz cumartesi yi yazıyoruz. Confirm bölümünede şifremizi yazıp Add butonuna basıyoruz. Artık ağ üzerinde bir kullanıcı hesabımız oldu. Şimdi sıra bu hesaba ağ üstünden alabilmek için mail ayarlarımıza geldi

Sol taraftan mail ve general butonlarını tıklıyoruz. açılan sağ menüde Server type kısmına mailimizin server tipini giriyoruz. Yani maillerinizi özel bir yöntem ile almıyorsanız burasını Internet Mail Server olarak işaretlemeniz gerekiyor. SMTP server yerine ana pcmizdeki bağlantı paketine bağlı olarak normalde kullandığımız giden kutusu ayarlarını yazıyoruz. Örneğin kablo modemden bağlı isek giden kutusuna mail.ttnet.net.tr veya superonline dan bağlı isek mail.superonline.com yazmamız gerekiyor. Bu kısma ne yazmanız gerektiğini bir zahmet bağlantı sağlayıcı firmanızın teknik destek hattını arayarak öğreneceksiniz. Kesinlikle bu kısma mailinizin normalde olan giden kutusu ayarlarını emin olmadan yazmayın. Genelde sorunlarla karşılaşırsınız. Bu iki önemli ayarı girdikten sonra Save butonuna basmanız gerekiyor.

Daha sonra sıra sol panelde açtığımız kısımlar içerisinde bulunan POP3 Download butonuna basarak esas mail ayrlarını yapılandırmaya. Mail for local user menüsünden ayarlarını yapmak istediğiniz kullanıcıyı seçiyorsunuz. Bu menüde bir önceki işlemlerde girdiğimiz savas kullanıcısını görüyor olmanız gerekiyor (Sanırım siz kendi ayarlarınızı girmişsinizdir. Zaten benim verdiğim ayarları kullanarak kendi maillerinizi alamazsınız. Not: Benim maillerimide alamazsınız ) ). Neyse savas isimli kullanıcıyı seçtik. Daha sonra EMail kısmına gerçek e-mail adresimizi girmemiz gerekiyor. Ben buraya savas@hadigel.net yazıyorum haliyle. POP3 Server yazan yere mail adresimizin gelen posta sunucusunu yazmamız gerekiyor. Bu adres tamamen maili aldığımız yer ile ilgilidir. Bütün mail veren yerlerinki farklıdır. Bunuda maili aldığınız yerden öğrenmeniz gerekiyor. POP3Account kısmına mail kullanıcı adımızı yazıyoruz (savas). POP3 Password kısmına mail şifremizi yazmamız gerekiyor (cumartesi). Add butonuna basıp Save butonuna da bastıktan sonra mail ayarlarımızda bitmiş oluyor.

Outlook Express veya benzer tarz bir programda ayarlar nasıl olacak? Şimdi terminal PC ye geçtik. Outlook Express i açtık normal mail ayarlarımızı yaptık. sadece gelen ve giden kutusu kısımlarına ana pcnin IP siniz yazıyoruz. Ben  192.168.10.10 olarak kullanıyorum.

Mail alma ve gönderme sorunu. Bu ayarları yaptığınızda mail alıp verebiliyor ve hiçbir hata ile karşılaşmıyorsunuz gibi gözükür. Aslında gelenler ve gidenler yerlerini bulmazlar. Çünkü biriniz ana pcden Proxy+ ın Trayicon daki iconuna sağ klik tıklayıp Send and Receive Mail butonuna basması gerekmektedir.

Peki ya ana pc de birileri yoksa? Ana bilgisayarın baiında duran yoksa ikide bir gidip gönder al mı yapacaksınız? Tabiki hayır. Öyle olsa bu programı önermezdik. Adamlar Mail Matching diye bir menü koymuşlar. Giriyoruz http://localhost:4400 adresine soldan Proxy Setting i daha sonra Mail butonunu son olarak da Mail Matching butonunu tıklıyoruz ve sağa mail gönderme ayarları menüsü geliyor.

Matching Mail Settings Match mail if  or more outgoing messages in queue Match mail after connected Match mail by time:  at every   If connected, match mail every:  (hh:mm) Match mail if message in queue older than:  (dd:hh:mm) Match mail if message with high priority in queue If error occured in sending mail then: for dial errors:   immediate repeat  times   after unsuccefull repeats disable mail matching for (hh:mm) and for mail server access errors:   imediate repeat  times   after unsuccefull repeats disable mail matching for (hh:mm)

Bu kısımda işimize yarayacak 2 ana kısım var. Aslında menüyü bu şekilde ayarlarsanız mailleriniz her 5 dakikada bir kontrol edilecek, gönderdiğiniz mailler anında yerine iletilecektir. Match mail if  1 or more outgoing messages in queue kısmındaki 1 rakamı giden kutusunda kaç adet mail birikince gönderilmesi gerektiği ayarıdır. If connected, match mail every: 00:05 (hh:mm) kısmındaki 00:05 rakamları kaç saat ve kaç dakikada bir mail alma kontrolü yapılacağının ayarıdır. Bu durumda 5 dakikada bir kontrol yapılacaktır. Burada da Save dememiz gerekiyor.

İşlemlerimizi bitirdikten onra Prox+ ı kapatıp yeniden açmamız gerekmektedir.

Şimdi sıra geldi Terminal PC lerin ayarlarına Ana pcmiz bitti. Şimdi bu dağıtımdan faydalanacak ağ üzerindeki diğer pclerin ayarlarını yapmamız gerekiyor. Terminal pcde internet explorer ı açıyoruz. Araçlar menüsünden Internet Seçenekleri kısmını tıklıyoruz. açılan menüde Bağlantılar kısmından Yerel Ağ Ayarları butonunu tıklıyoruz. Proxy Sunucusu Kullan seçeneğini işaretledikten sonra Adres kısmına ana pc IP si olan 192.168.10.10 u yazıp Bağlantı Noktası kısmına 4480 yazıp tamam a basıyoruz. Tekrar tamam a basıp artık hayırlısı ile kullanıyoruz.

Ping Komutları Nedir Ne İşe Yarar

ping 192.168.0.2 ===> ip deki diger bilgisayara ufak veri paketleri gönderip, alarak baglantiyi test eder
ping client98
ping -a 192.168.0.2 ===> ip deki diger bilgisayara ufak veri paketleri gönderip, alarak baglantiyi test eder. “-a” parametresi ile ipdeki bilgisayarin adresi görüntülenir.
ping -a -n 20 192.168.0.2 ===> -n parametresinin yanindaki deger kadar veri paketleri gönderilirilerek test edilir.

pathping ===> bu komut sayesinde routerlar üzeriden geçen verinin kayba uğayıp uğamadığı kontrol edilir.

ipconfig ===> bilgisayarin agdaki ip adresini gösterir.
ipconfig /all ===> bilgisayarin agdaki ip adresini ve bir çok ekstrayi gösterir.
ipconfig /all >egemen.txt ===> dökülen tüm bilgiyi egemen.txt dosyası içine atar.
ipconfig /release ===> bilgisayarin agdaki ipsini birakir
ipconfig /renew ===> bilgisayarin agdaki ipsini yeniler. yenileme islemi sirasinda ilk önce “release” , sonra “renew” islemi uygulanir
ipconfig /registerdns ===> bilgisayarı adını ve ipsini DNS e kaydetmek için kullanılır.
ipconfig /flushdns ===> Dns clientların cache belleklerinde tuttukları isim ve ip adres eşleşmelerine ait bilgileri siler,Cache belleği boşaltır.(Sorun Çözmek için kullanılır)
ipconfig /displaydns ===> Eğer kullandığınız bilgisayar aynı zamanda bir DNS client’ı ise, DNS Cache belleğinde bulunan IP adresleri ve onlara ait olan DNS isimlerinin gösterilmesini sağlar.

arp -a ===> cache deki ip çözümlesini gösterir. cache eger 2 dk içinde yeni bir ip çözümlemesi olmazsa kendini temizler. eger 2 dk içinde yenilenirse 10 dk daha tutulur.
arp -a 192.168.0.2 ===>
arp -s 192.168.0.2 00-02-44-12-24-ad ===> ip çözümlemesi içinde, ip si verilen bilgisayarin “mac” adresini sabitler. cache de sürekli kalir, silinmez.
-
net use ===> bilgisayardaki map leri gösterir.
net use h: \\client98\c ===> client 98 bilgisayarin C sini H olarak map eder.
net use h: \\192.168.0.2\c$ ===> ipsi verilen bilgisayarin gizli admin sharini h olarak map eder.
net use /delete h: ===> h mapped drive i siler.
net use lpt1: \\server\ibm /persistent ===> kalıcı printer bağlantısı sağlar.

netstat ===> bilgisayara yapilan baglantilari gösterir.

nbtstat ===> TCP/IP üzerinde NetBIOS API ile ilgili verilerin gösterilmesini sağlar.Netbios isim tablosunun hem kullandığınız(local) bilgisayar için hemde network üstündeki diğer bilgisayarlar(remote) için gösterilmesini sağlar.
nbtstat -RR ===> Eğer komutu bir WINS client üzerinde çalıştırıyorsanız, WINS Client’ı WINS server üzerinde yer alan kendine it kayıtları önce silecek; sonra tekrar kayıt ettirecektir.(Sorun çözmek için kullanılır)
(daha fazla bilgi için Murat Bayraktar ın MCSE kitabına bak)

tracert 131.107.10.1 ===> Bu komut sayesinde, farklı TTL süreleri kullanılarak aynı hedefe ICMP paketleri gönderilir.Bu sayede, bilgisayarınızdan bir başka hedef noktaya ulaşırken, paketlerimizin hangi yolları takip ettiği kontrol edilir.
Bu komut ile hedef bilgisayar ve sizin aranızdaki en yakın ve en kısa yolu belirleyen router ların bir listesi gösterilmiş olur.
tracert [-d][-h Maksimum Hop sayısı][-J Hot Listesi][-w Timeout Süresi][Hedef isim]
(daha fazla bilgi için Murat Bayraktar ın MCSE kitabına bak)

route print ===> Routing table döker.

net helpmsg 52 ===> hata kod larının açıklamasını döker.

net view ===>
net view \\192.168.0.2 ===> ip si yazilmis bilgisayarin paylastirilmis nesnelerini gösterir.
net view \\client98 ===> ismi yazilmis bilgisayarin paylastirilmis nesnelerini gösterir.
net share ===> bilgisayardaki paylaştırılmış sürücü ve klasörleri gösterir.
net share hoop=f:\hoop ===> f sürücüsünde oluşturduğumuz hoop klasörünü yine aynı isimle share eder.

hostname ===> bilgisayarin ismini gösterir.
%username% ===> bilgisayari logon olan kullanici ismidir.
%systemroot% ===> isletim sisteminin kuruldugu klasördür.
%userprofile% ===>

net time \\192.168.0.2 ===> ip si girilmis olan bilgisayarin tarih ve saatini gösterir.
net time \\client98 ===> ismi girilmis olan bilgisayarin tarih ve saatini gösterir.
net time \\client98 /set /y ===> ismi verilmis bilgisayarin tarih ve saatine göre, kullandigimiz makineyi ayarlar.

convert c: /fs:ntfs ===> C sürücüsünü NTFS sisteme dönüstürür. Içindeki bilgiler silinmez.

net help command ===> net komutuna bagli tüm komutlarin açiklamasini görüntüler.

secedit /refreshpolicy user_policy ===> Poliçelerde yapılan değişikliklerin kullanıcı bazında hemen devreye girmesi için kullanılır
secedit /refreshpolicy machine_policy ===> Poliçelerde yapılan değişikliklerin bilgisayar bazında hemen devreye girmesi için kullanılır
secedit /refreshpolicy user_policy /enforce ===> Poliçe değişikliklerinin hemen devreye girmesi için zorlar.
secedit /refreshpolicy machine_policy /enforce ==> Poliçe değişikliklerinin hemen devreye girmesi için zorlar.

nslookup ===> DNS in doğru düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

nslookup komutu girilir ve ardından:
ls -t SRV mcseankara.com (SRV kayıtlarını kotrol eder)
ls -t SRV mcseankara.com > egemen.txt (SRV kayıtlarını egemen.txt dosyasının içine atar ve bu 24 kayıt olmalı)
192.168.0.1 (reverse lookup ın çalışıp çalışmadığını kontrol eder)
egemen.mcseankara.com (forward lookup ın çalışıp çalışmadığını kontrol eder)
exit ile çıkılır.

dcpromo ===>active directory manuel kurulumu için kullanılır
dcpromo /answer:c:\promotec.txt ===>active directory otomatik kurulumu için kullanılır

csvde -i -f ekle.txt ===> active drirectory içine ekle.txt içinden sadece kullanıcı ekler (virgül ile ayrılmış)
ldifde -i -f ekle.txt ===> active drirectory içine ekle.txt içinden kullanıcı ekler, siler, düzeltir (satır ile ayrılmış)
csvde -f egemen.txt ===> active directory kaydını egemen.txt dosyasına virgülle ayrılmış şekilde döker
ldifde -f egemen.txt ===> active directory kaydını egemen.txt dosyasına satır satır ayrılmış şekilde döker

jetpack dhcp.mdb temp.mdb ===> DHCP veritabanını indexler, düzenler, boş astırları kaldırır, ufaltır,(komutu kullanmadan önce DHCP servisini durdurmalısınız)
netsh ===> Bu komut sayesinde DHCP,WINS,DNS serverları komut satırından yönetebiliyorsunuz.
netsh> help ===> nasıl kullanacağınız hakkında buradan bilgi alabilirsiniz

terminal server yüklü bilgisayarda mode “excute mode” olarak değişir. Program yükletmez.

run > change user /install (install mode devreye girer)
run > change user /execute (execute mode devreye girer)

Windows Server 2003’de Terminal Servisler

Windows Server 2003’de Terminal Servisler

Microsoft Windows Server 2003 işletim sisteminde de Terminal Servisler üzerinde gözle görülür bazı değişiklikler ve yenilikler gerçekleştirdi. Özellikle Windows 2000 Server üzerindeki Terminal Servisler üzerindeki yetersizlikler ve istenen performansın alınamaması kurumları üçüncü parti masaüstü bağlantı yazılımları kullanmaya yöneltti. Tabii Windows Server 2003 ile güncel müşterinin isteklerine en iyi şekilde cevap vermeyi hedefleyen Microsoft her şeyde olduğu gibi Terminal Servislerde de gereken ve beklenen geliştirmeleri yaptı.Bu yazi dizimizde Windows Server 2003 ile terminal servisler ile gelen yenilikler, terminal servislerin kullanım modları, konfigüre edilmesi gibi konuları ele alacağız.

Terminal Servis Terminolojisi

Terminal Server nedir? Windows işletim sistemi bir sisteme aynı anda interaktif olarak sadece bir kullanıcının logon olmasına izin veren bir sistem olarak tasarlanmıştır. Terminal Servisler bu modeli sistem ve kullanıcı tabakaları arasında bir Session Manager Layer (Oturum Yönetim Tabakası) ile kırmıştır. Session Manager, işletim sisteminin çekirdek yapısında her oturum için farklı  Win32 alt sistemleri oluşturarak(WIN32K.SYS dosyası ile) yeni oturum isteklerine cevap verebilmesi sağlanmıştır. Session Manager daha sonra CRSS.EXE’yi (client server run time subsystem) ve oturum içerisinde WINLOGON.EXE yani Windows logon servisini başlatır. Aşağıdaki şekil Terminal Servisleri   oluşturan proseslerin server başına veya kullanıcı başına user mod ve kernel modda işleyişini görüyorsunuz.

Bu süreç bir Windows sistemi üzerinde aynı anda çalışacak çoklu kullanıcı oturumları açmayı sağlar. Session Manager bir maestro gibi çalışarak dışardan bağlantı isteğinde bulunanlara yol ve yöntem gösterme işlevini yerine getirir.   Session Manager her oturuma benzersiz bir ID numarası ve adres alanı atama yapar ki bu ID numarasına göre kullanıcının istekte bulunduğu kaynaklar ve network istekleri yerine getirilir.

Terminal Servislerdeki bir diğer çok önemli komponent de RDP’dir. RDP, OSI modelde presentation layer yani sunum katmanında çalışır ve kullanıcıların uzaktaki bir server üzerinde çalışan oturumlarını interaktif  olarak kullanmalarını sağlar. RPD olmasaydı, her kullanıcının doğrudan server’a bağlanması için bir konsol kullanması gerekecekti.

RDP, server üzerinde çalışan   sanal bir ekran, sanal bir klavye ya da sanal bir mouse gibi fonksiyon gösterir. Video çıkışını VGA portuna göndermek yerine terminal server  görüntüyü RDP yığını içerisindeki video kanalına yönlendirir. Bu şekilde çalışma ekran bilgilerini network üzerinden client’ın bilgisayarına göndermesini ve client’ın bilgisayarında görüntülerin çizilmesini sağlar.

RDP ayrıca client’ın klavye vuruşlarını ya da mouse hareketlerini terminal server’a taşıyarak sanki server’ın lokalinde çalışıyormuş gibi işlevsellik yapmasını sağlar.

Terminal Servislerin kurumlara sağladığı  bir diğer avantaj da yüzlerce client üzerine tek tek program kurmak yerine, sadece birkaç server üzerine programları kurarak merkezden uygulama yönetimi yapılmasını  da sağlamış oluyor. Ayrıca clientlara yüksek donanım maliyeti harcamak yerine onları bir thin client olarak kullanıp daha ucuz maliyetle uygulama yönetimi sağlanmış olur.

Terminal servisleri çoğu firma aynı zamanda bir uzaktan erişim servisi olarak kullanırlar. Böyle bir kullanım kurumların network’ün önemli bir bölümünü kilitli tutmaları ve sadece birkaç adet server’a uzaktan bağlanılabilmesini sağlar. Bu serverlar son security patch, hotfix’ler ve virüs koruma programları ile kolaylıkla korunabilirler.

Windows 2003 İle Terminal Servislerde

 Meydana Gelen Değişiklikler

 

Remote Desktop (Uzak Masaüstü)Windows Server 2003’de meydana gelen ilk değişiklik Windows 2000’de karşımıza gelen Remote Administration Mode’un kalkmasıdır. Windows 2000 Server’da Terminal Servislerin bu modu sistem yönetimi için konsol bağlantısının yanında iki uzak oturuma da izin verir. Windows 2000’de bunun olabilmesi için Terminal Servisleri kurmanız gerekiyordu. Fakat böyle bir kullanımda Terminal Servisleri kurmak bilgisayarı terminal server yapmıyordu. Ayrıca, Remote Administration Mode’da çalışan bir server kendini WINS veritabanına terminal server olarak kaydettirmesine ve bunun neticesinde de Terminal Server Administration aracında gözükmesine neden oluyordu. Böyle bir vaziyet Windows 2000’de çalışan terminal server’ınızın bulunmasını zorlaştırıyordu.

Heyecana kapılmayın, Windows 2003 bilgisayarlarını da uzaktan yönetebiliyorsunuz. Fakat Terminal Servislerin yerine Remote Desktop adı verilen yeni bir özelliği kullanarak bunu gerçekleştirebiliyorsunuz. Eğer Windows XP kullandıysanız Remote Desktop’a yabancı değilsinizdir. Windows Server 2003 üzerindeki  Remote Desktops bağlantı yöntemini kullanarak yine aynen Windows 2000 Server’ın Remote Administration Mode’unda olduğu gibi maksimum iki adet sanal RDP bağlantısına destek veriyor. Ayrıca Windows 2000 Server’daki Remote Administration Mode’dan farklı olarak, Windows Server 2003 Remote Desktop Terminal Server Administration aracında listelenmiyor.

 

Remote Desktop aktifleştirilmiş bir server bilgisayarının Terminal Server Administration aracında gözükmesini sağlamak için, registry içerisinden HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Terminal Server içerisindeki TSAdvertise değerini 0’dan 1’e alın. 

Terminal Servis Uyumluluk Modları

     Windows 2000’de olduğu gibi Windows Server 2003’de de Terminal Servisler için iki uyumluluk modu bulunmaktadır: Full Security ve Relaxed Security. Uyumluluk modları sayesinde Windows Server 2003 üzerinde çalışmayan 16 bitlik eski uygulamaların (ki biz bunlara legacy applications adını veriyoruz) daha sıkı registry ve dosya izinleri ile çalışması sağlanmış olur.

RDP 5.2 Protokol Yenilikleri

Windows Server 2003 Terminal Servislerdeki gelişmelerin kaynağı RDP protokolünde yapılan değişikliklerdir. RDP protokolü Windows 2000 Server üzerinde desteklemediği birçok yeni kaynak yönlendirmesine(resource redirection) artık destek veriyor. Eğer Windows XP üzerindeki Remote Desktop’u kullananınız olduğu taktirde bu özellikleri görmüştür. Bu yeni özellikler RDP protokolünün Citrix’in ICA protokolü ile eşit seviyede özellikleri desteklemesini de sağlamıştır.

Windows 2003 üzerinde gelen RDP ile artık client sürücülerini, ses aygıtlarını, panoyu, portları, zaman dilimini ve ALT+TAB gibi Windows tuş takımlarını terminal servis ortamına taşıyabiliyor ve hatta smart kart kimlik denetimine de destek veriyor. Bu özelliklerin tamamı tabii ki terminal server administrator kullanıcısı tarafından istenirse kapatılabilir ya da açılabilir. Yani terminal server’da çalışan admin kullanıcısı izin vermeden bu özelliklerin kullanımı da mümkün değildir. Bu arada şunu da tekrar hatırlatmakta yarar görüyorum ki Windows 2000 Server üzerinde gelen RDP 5.0 versiyonu iken, Windows 2003 üzerinde gelen RDP 5.2 versiyonudur. RDP 5.2 protokolünün bir diğer yeniliği de daha yüksek renk sayısı(24 bit tam renk desteği) ve daha yüksek çözünürlük desteği (1600 X 1200) vermesidir. Aşağıdaki tablo RDP 5.2 ile Citrix’in ICA protokollerinin bir karşılaştırmasını görmektesiniz.

 

Özellik	RDP 5.2	ICA
Client drive mapping	Otomatik olarak client üzerindeki hem lokal sürücülerin hem de network sürücülerine bağlantıyı destekler	Otomatik olarak client üzerindeki lokal sürücülere bağlantıyı destekler
Client clipboard mapping	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Shadowing	Destekleniyor	Destekleniyor
Lokal client printer mapping	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Network client printer mapping	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Smart card logon desteği	Destekleniyor	Destekleniyor
Kopan oturumlara tekrar bağlanma	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Ses Desteği	Destekleniyor	Destekleniyor
Şifreleme Desteği	128 bit destekleniyor	128 bit destekleniyor
Sıkıştırma Desteği	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Client Zaman Diliminin Map Desteği	Destekleniyor	Destekleniyor
Windows Tuş takımları desteği	Otomatik destekler	Alternatif tuş kombinasyonlarıyla destekler
Client seri ve paralel portlarının map desteği	Otomatik destekler	Otomatik destekler
Desteklenen client işletim sistemleri	Win32, Win16, Windows CE, CE.NET, Pocket PC, Macintosh	Win32, Win16, Windows CE, Pocket PC, MS-DOS, UNIX, Macintosh, Linux, Java
Transport Protokol	TCP/IP	TCP/IP, IPX/SPX, NetBEUI
Görünmeyen pencereler	Doğal olarak mümkün değil	Otomatik destekler

RDP 5.2 ve ICA protokol karşılaştırması

Remote Desktop Connection Client Programı

Remote Desktop Client RDP 5.2 için yeni bir client programı. Remote Desktop Connection programı RDP 5.2’nin tüm özelliklerini destekliyor. Connection Manager arayüzünden de kurtulmuş olduk ve artık bağlantı tanımlamaları da registry içerisinde tutulmuyor. Onun yerine, Remote Desktop Connection terminal server ya da Windows XP Remote Desktop bağlantı parametrelerini bir text dosyada tutuyor. RDP dosyaları ile kullanıcıların bağlantı konfigürayonlarını artık dosyada kayıtlı olarak tutup, ihtiyaç olduğunda açabiliyorsunuz.

Remote Desktop Connection arayüzünden aşağıdaki şekilde de görüldüğü üzere bağlantı ayarlarını yapılandırabilirsiniz. Örneğin kaynakların yönlendirilmesi, bağlantı yapıldığında otomatik olarak bir programın başlaması, pencere boyutu gibi. Bunların yanında Experience tabını kullanarak Windows XP’nin getirdiği yeni üç boyut arayüzün kullanılması ya da kullanılmamasını ayarlayabilirsiniz. Örneğin duvar kağıdı, masaüstü temaları, animasyonlu menüler gibi grafiksel özellikleri kapatarak özellikle düşük bağlantılarda performansı artırabilirsiniz.

Group Policy Tabanlı Konfigürasyon

Windows Server 2003 işletim sistemi ile artık Terminal Servislerle ilgili ayarları Group Policy üzerinden de yapabilirsiniz.

Aşağıdaki şekilde Group Policy içerisindeki terminal servislerle ilgili ayarları görmektesiniz.

Makalemizin ilerleyen bölümlerinde bu ayarları detaylı olarak ele alacağız.

Gerçekten de incelediğinizde göreceksiniz artık Microsoft tam bizim istediğimiz gibi her şeyi tamamen merkezileştirmeye devam ediyor.

Kullanıcı Bilgilerine ADSI İle Erişim

 

Windows 2000 Server altında bir kullanıcı nesnesinin komut satırından erişilebilen tek terminal servis parametresi Terminal Service Profile Path niteliğiydi. Bu niteliğe de TSPROF aracını kullanarak yapabiliyorduk. Windows Server 2003 tüm terminal servis niteliklerine ADSI üzerinden ulaşımı desteklemektedir. Windows Scripting Host (WSH) ya da sizin kendi script dilinizi kullanarak, kolaylıkla kullanıcıların Terminal Servis ayarlarını yapılandırabilirsiniz. Makalemizin ilerleyen bölümlerinde bu scriptlerin kullanımını daha detaylı ele alacağız. Şimdilik aşağıda size bunların bir listesini veriyorum.

objUser.ConnectClientDrivesAtLogon

objUser.ConnectClientPrintersAtLogon

objUser.DefaultToMainPrinter

objUser.TerminalServicesInitialProgram

objUser.TerminalServicesWorkDirectory

objUser.TerminalServicesProfilePath

objUser.TerminalServicesHomeDirectory

objUser.TerminalServicesHomeDrive

objUser.AllowLogon

objUser.MaxDisconnectionTime

objUser.MaxConnectionTime

objUser.MaxIdleTime

objUser.BrokenConnectionAction

objUser.ReconnectionAction

Session Directory

Windows Server 2003 Enterprise sürümünde desteklenen load balance özelliği ile çok sayıda terminal server’ın kullanıldığı yapılarda herhangi birinin çökmesi ya da devre dışı kalması durumunda yedeklemeli bir yapı oluşturulabilir. Session Directory sadece bir yük paylaşımı(load balance) olarak değil aynı zamanda bütün terminal server’ların aktif bağlantılarını depolar. Bu özellik sayesinde bağlantısı kopan herhangi bir kullanıcı bağlandığı server’dan eski bağlantısına tekrar geri dönebilir.

Bir kullanıcı Session Directory üzerinden terminal server oturumuna bağlandığında, Session Directory aktif ve bağlantısı kopan oturumların bir listesini kontrol eder ve eğer kullanıcı adını veritabanında bulursa, bağlantı session’ı tutan server’a yönlendirilir. Session Directory, Microsoft’un load-balancing servisi ya da başka bir üçüncü parti load balancing programı ile de kullanılabilir.Session Directory ile ilgili geniş bilgiyi makalemizin ilerleyen bölümlerinde bulabilirsiniz.

Remote Desktop İle Uzaktan Yönetim

 

Remote Desktop, Windows Server 2003 ve Windows XP bilgisayarlarında uzaktan yönetim amaçlı kullanılan ve RDP protokolü üzerinden çalışan bağlantı çeşididir.Kullanım amacı uzaktan server yönetimleri yapmayı sağlamaktır.Örneğin, şirketinizin İstanbul’da merkez ofisi , Antalya’da da şube ofisi olduğunu düşünelim.Siz Antalya’da uygulama ve kaynak dağıtımı için Windows Server 2003’de çalışan bir application server kurmanız gerekir.Böyle bir durumda her yeni bir uygulama veya servis kurulumu, kaynak paylaşımı yapılması gerektiğinde eğer Antalya şubesinde sistemden çok iyi anlayan bir elemanınız yoksa sizin İstanbul’dan kalkıp Antalya’ya gitmeniz gerekecektir.Fakat bu sorunu Antalya’daki Windows Server 2003 üzerinde Remote Desktop özelliğini aktif hale getirerek, İstanbul’daki bilgisayarınızdan Remote Desktop Client programını kullanarak,  ihtiyaç olduğunda internet veya dial-up bağlantı üzerinden Antalya’daki server’a bağlanıp o server üzerine program ve servis kurulumu, kaynak paylaştırma, server konfigürasyonlarının yapılması gibi her türlü işlemi sanki o server’da oturuyormuş gibi yapabilirsiniz.

   DİKKAT: Remote Desktop özelliği aktif olan bilgisayarınıza aynı anda maksimum sadece 2 bağlantı yapılabilir.

   DİKKAT : Remote Desktop bağlantıları için server’a bağlanan clientlara Terminal Service Client Erişim Lisansı almanıza ve bir Lisans Server kurmanıza gerek yoktur.

REMOTE DESKTOP’UN AKTİFLEŞTİRİLMESİ

 

Kendi networkünüzden ya da internetten şirket içerisindeki bilgisayarınıza remote desktop ile bağlantı yapılabilmesi için, Remote Desktop özelliğinin şirket içerisindeki bilgisayarınızda aktifleştirilmesi gerekir. Bu özelliği açmak için aşağıdaki adımları izlemeniz yeterlidir.

Control Panel’den System ikonuna çift tıklayın. System Properties diyalog kutusunda Remote tabına geçin. Alt bölümdeki Allow users to connect remotely to this computer kutusunu işaretleyin. OK ile onaylayın.

 

 

 

REMOTE DESKTOP İLE KİMLER BAĞLANTI YAPABİLİR?

Windows Server 2003 sistemlerde Remote Desktop ile sadece Remote Desktop Users ve Administrators gruplarının bağlanma hakkı vardır.

HATIRLATMA: Windows 2000 sistemlerde Terminal Servisin Remote Administration modunda ise sadece Administrators grubuna dahil olanlar bağlanabiliyordu.

Remote Desktop ile bağlanacak yeni bir kullanıcı hesabı açalım ve olayı görelim:

Administrative Tools’dan Computer Management açılır. Local Users and Groups’a gelinir. Users kabı altında New User diyerek terminal isimli bir kullanıcı hesabı açılır. Bu kullanıcı hesabını Local Users and Groups içerisindeki Groups kabı içerisinde Remote Desktop Users isimli bir gruba üye yapın.

 

 

Remote Desktop Bağlantı Programları

Remote Desktop özelliği aktifleştirilmiş olan bir bilgisayara bağlantıda kullanılan çeşitli programlar vardır.Bunlar:

Remote Desktop Connection Client Programı Remote Desktop Connection Snap-in DOS komut satırından bağlantı Web üzerinden Remote Desktop Web Connection ile bağlantı.Bir sonraki makalemizde de bu client programlarindan bağlantı yapmayı ve konfigürasyon ayarlarını öğreneceksiniz.Ayrıca bu makale serimizde Windows Server 2003 üzerindeki Terminal Servislerle ilgili her türlü detaylı bilgiyi edinmiş olacaksınız.

Önerileriniz ve eleştirileriniz için mail adresim mesutaladag@mayasoft.com.tr

Mesut ALADAG
Microsoft Certified Trainer(MCT)
MCSE 2003,MCSE 2000, MCSE NT 4.0,MCSA,MCP+I,MCP
MCSD.NET,MCAD,MCSD 6.0,MCDBA
CCNA,CCNP
CTT

Linux RAM Kullanımı Grafiği

RAM belleği koklayarak kullanmasıyla ün yapmış Linux çekirdeğinin 512MB RAM bulunan bilgisayarımda Takas alanını ne zaman kullanmaya başladığını merak ettiğimden küçük bir test yaptım. KDE Bilgi Merkezi uygulamasındaki Bellek kullanım değerlerinin sırasıyla açtığım uygulamalarda nasıl değiştiğini not ettim ve sonuçta yukarıdaki grafiği elde ettim. En son açtığım last.fm çalıcısı ile nihayet takas alanı %1 oranında kullanıma geçti

Dikkat ederseniz çekirdek boş RAM tükendiğinde hemen takas alanını kullanmak yerine önce disk önbelleğini uygulamalar için boşaltmaya başlıyor ancak uygulama belleği miktarı disk önbelleği miktarını geçince yavaş yavaş takas alanını kullanmaya başlıyor. Ayrıca açılan uygulamalara bakınca 512MB RAM belleğin standart internet-ofis kullanıcısı için oldukça yeterli olduğu da ortaya çıkıyor. Hatta bu tür bir kullanıcı için 1GB ve üzeri belleği bulunan bir sistemde takas alanının da pek gerekli olmadığını düşünüyorum.

Linux’da kodların açık olmasının bana ne faydası var?

Doğrudan faydalanıyorsunuz. Evet, bu kodları programcılar anlıyor olsa da bu programları siz kullanıyorsunuz ve değiştirilmesini istediğiniz bir yeri olursa veya aklınıza güzel bir fikir gelirse bunu programcılara iletip değiştirme ve geliştirme yapmalarını isteyebiliyorsunuz.

Bu duruma yabancı ve pek alışık olmayabilirsiniz ama özgür dünyada programları aslında kullanıcılar geliştirir, işin teknik kısmını programcılar halleder o kadar. Programcıların bir artısı kendi bilgi birikimlerini ve tecrübelerini geliştirme konusunda açık kodlardan faydalanıyor olmalarıdır.

Linux nasıl ortaya çıkmış.

Bunun gerçekten ilginç bir hikayesi var, oldukça da uzun, ayrıntıları iyi bilmesem de kabaca özetlemeye çalışayım;

1969 Yılında AT&T Bell Labs.’da bir grup bilgisayar programcısı UNIX dedikleri bir işletim sistemi yazdılar ancak o zamanlarda bu ticari bir program değildi ve bunun kodlarını her isteyene dağıttılar. 1980 Yılına kadar bu böyle devam etti ve UNIX oldukça popüler hale geldi. Bu tarihte AT&T bölündü ve yazılım satma izni sahibi oldu. Elinde çok popüler bir yazılım vardı. Hemen çalışmalara başlandı ve 1983 Unix sürümü binlerce dolar fiyatla satışa çıktı, bununla kalınmayarak kaynak kodun kullanılması yasaklandı.

O güne kadar serbest olan Unix kodundan mahrum kalan çevrelerin başından aşağı kaynar sular dökülmüş gibi oldu. Çünkü UNIX’i yararlı bir sistem haline getiren pek çok programı yazarak bedavaya dağıtan programcılar şimdi AT&T’ye UNIX için para ödemek zorundaydılar! Ama kimse UNIX için yazılmış bir yığın ücretsiz programı kullanabilmek için AT&T’ye para ödemek istemiyordu. Hatta üzerindeki açık kodlu ücretsiz yazılımlarla oldukça çok kullanıcısı olan, başka bir UNIX benzeri BSD (Berkeley Software Distribution) işletim sistemi de maalesef bir miktar AT&T UNIX kodu içerdiği için ücretliydi. Bir şekilde AT&T’nin kıskacından kurtulmak gerekiyordu.

İlk çalışmaları başlatanlardan biri olan Richard Stallman açık kaynaklı bir UNIX yazılması için GNU adında bir proje başlatarak gönüllü toplamaya başladı.

Ayrıca bir başka gönüllü grup BSD’nin AT&T UNIX kodlarından arınmış bir sürümü için çalıştı ve bu çalışma 1988′de ilk meyvesini verdi, BSD NR 1 lisanssız olarak dağıtılmaya başlandı.

Andrew Tanenbaum adında bir programcı da eğitim amacıyla kullanılabilecek, açık kodlu, UNIX’e benzeyen ancak UNIX kodu kullanmayan küçük bir işletim sistemi yazdı. Kısıtlı imkanlarla çalıştığından bunun adına MINIX dedi.

1980′lerin sonunda da Intel firması meşhur 386 ailesi mikroişlemcileri (CPU) piyasaya sürmüştü. Bu işlemcilerin en büyük özelliği gerçek zamanlı olarak birden çok program kodunu aynı anda çalıştırabilmesiydi (multitasking) ve daha bir çok yeniliği vardı.

İşte bu ortamda Linus Benedict Torvalds adlı genç bir uzman da bir MINIX kopyası üzerinde geliştirme denemeleri yapmaktaydı. Ancak Linus MINIX’i değiştirmekle 386′nın bu imkanlarını kullanamayacağını gördü ve yeni bir işletim sistemi yazmaya başladı. Önceleri yazdığı sistem yine MINIX üzerinde çalışıyordu ama yazdığının MINIX’den daha iyi olduğunu gördü. Sonunda 05 Ekim 1991′de yazdığı küçük işletim sistemini tanıtan kısa bir mesajla bunu Dünyaya ilan ederek geliştirme için destek istedi. Bu yeni sisteme de Linux dedi. Bu arada çok akıllıca bir şey yaparak yeni geliştirdiği sistemin UNIX uyumlu olmasını sağladı, çünkü bu sayede bütün UNIX ve BSD programlarını da kullanabilecekti.

Tüm bu toz duman arasında Microsoft firması iyi bir hamleyle 1990 yılında Windows 3.0′ı satışa çıkardı. Pek bir özelliği olmayan basit MS-DOS işletim sistemi üzerinde çalışan bir pencere yöneticisi olan Windows 3.x sayesinde Microsoft, 386 ailesi işlemcileri olan PC pazarını adeta sildi süpürdü.

Bu sıralarda BSD’nin başı ise AT&T ile dertteydi, çünkü AT&T, BSD’nin lisansını ihlal ettiğini öne sürerek dava etmişti. Bu dava 1994 yılında sonuçlanmış olsa da gönüllü geliştiriciler bu tarihe kadar BSD’ye destek verme konusunda tereddüt yaşadılar ve BSD’nin gelişmesi pek hızlı olmadı.

Ancak GNU gönüllüleri Linux’a tam destek verdiler ve Linux kısa zamanda oldukça iyi bir sistem haline geldi. GNU projesi ise farklı bir işletim sistemi olarak labaratuvarların dışına çıkamasa da bir felsefe olarak Linux’un gelişmesine yön verdi ve GPL lisansını yazdı. Bugün Linux GPL lisansı ile dağıtılmaktadır, bu lisansı merak ediyorsanız www.pardus.org.tr/gpl.html adresine bir bakın. Sonuçta Linux, GNU projesinin somutlaşmış halidir de denilebilir.

İşte bu GPL lisansı, Linux’u BSD ve diğer UNIX sistemlerinden ayıran şeydir. Linux ve BSD mimari olarak UNIX’i temel aldıklarından kardeş sayılırlar, Linux için yazılmış bir program BSD’de kullanılabilir, ancak her ne kadar BSD de açık kaynak kodlu olsa da birisi bu kaynak kodda değişiklik yapıp ticari bir ürün olarak satabilir ve isterse kaynak kodu gizleyebilir. ( Apple firmasının MacOsX’de yaptığı gibi.) Ancak GPL sayesinde birisi Linux’un kaynak kodunu değiştirip satsa bile kaynak kodu gizleyemez ve başkalarının bunu dağıtmasına, değiştirmesine veya satmasına engel olamaz.